|
Obezite ya da halk arasında bilinen adıyla
şişmanlık, vücutta fazla miktarda yağ birikmesi sonucu ortaya çıkan ve
mutlaka tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Obezite, besinlerle
alınan enerji miktarının, metabolizma ve fizik aktivite ile tüketilen
enerji miktarını aştığı durumda ortaya çıkar.
Obezite, insan vücudunda kalp ve damar sistemi, solunum sistemi,
hormonal sistem, sindirim sistemi gibi sistemleri etkileyen ve birçok
önemli rahatsızlığa zemin hazırlayan bir hastalıktır.
Kalp hastalıkları, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, yüksek
kolesterol, solunum rahatsızlıkları, eklem hastalıkları, adet
düzensizlikleri, kısırlık, iktidarsızlık, safra kesesi hastalıkları, taş
oluşumu, bazı kanser türleri, obezite ile doğrudan ilişkili
hastalıklardan birkaçıdır.
Sonuç olarak obezite, insan yaşamını kısaltan ve yaşam kalitesini
olumsuz yönde etkileyen bir hastalık olarak tanımlanabilir. Yapılan
araştırmalara göre, obezite özellikle son 20 yılda, bütün dünyada
süratle artmakta ve bir salgın hastalık gibi yayılmaktadır. Bu salgından
ülkemiz de etkilenmektedir. Kadın nüfusumuzun yaklaşık üçte biri, erkek
nüfusumuzun da yaklaşık beşte biri obez, yani şişmandır.
Obezite nasıl ölçülür?
Obezite için en yaygın kullanılan ölçüm, Beden Kitle İndeksi ya da
İngilizce adıyla "Body Mass Index" (BMI) ve bel çevresi ölçümüdür.
BMI değeri ve anlamı
BMI, vücut ağırlığının (kg), boyun karesine (m²) bölünmesi ile
hesaplanır. Bu değer yaş ve cinsiyetten bağımsızdır. Bununla beraber,
BMI kullanımı, çocuklarda, hamile kadınlarda ve çok adaleli kişilerde
doğru sonuç vermez, bu nedenle kullanılmamalıdır.
BMI hesaplanmasında iki örnek:
Ayşe Hanım'ın ağırlığı 70 kg, boyu ise 1.60 m'dir.
Buna göre Ayşe Hanım'ın BMI değeri:
70 / (1.60)²= 70 / 1.60 x 1.60 = 70 / 2.56 = 27.34 kg / m²'dir.
Hasan Bey'in ağırlığı da 90 kg, boyu ise 1.70 m'dir.
Buna göre Hasan Bey'in BMI değeri:
90 / (1.70)² = 90 / 1.70 x 1.70 = 90 / 2.89 = 31.1 kg / m²'dir.
Sağlık otoriteleri, BMI değerlerini, normal kilolu, fazla kilolu ve obez
şeklinde gruplara ayırmışlardır.
BMI değeri
18.5 kg / m²'nin altında olanlar
Zayıf
18.5-24.9 kg / m² arasında olanlar
Normal kilolu
25-29.9 kg / m² arasında olanlar
Fazla kilolu
30-39.9 kg / m² arasında olanlar
Obez (şişman)
40 kg / m²'nin üzerinde olanlar
İleri derecede obez olarak tanımlanmaktadır.
Bu sınıflamaya göre, Ayşe Hanım fazla kilolu, Hasan Bey ise obezdir.
Siz de bu formül ve tabloya göre kendi kendinizi değerlendirebilirsiniz.
Bel çevresi ölçümü ve anlamı
Vücuttaki toplam yağ miktarı önemli olmakla beraber, yağın nerede
biriktiğini bilmek daha önemlidir. Karın çevresinde yağ birikimi, kalça
ve vücudun diğer bölgelerinde yağ birikiminden daha fazla sağlık
risklerine neden olur. Bu risk için basit fakat doğru bir yöntem bel
çevresi ölçümüdür. Bununla birlikte, bel çevresi ile ilişkili hastalık
riskinin, farklı toplumlarda değişkenlik gösterdiği unutulmamalıdır.
Bel çevresi ile ilişkili metabolik hastalıklar için sağlık riski
Artmış risk
Yüksek risk
Erkek > 94 cm
> 102 cm
Kadın > 80 cm
> 88 cm
|